{"id":8641,"date":"2021-04-26T17:27:02","date_gmt":"2021-04-26T15:27:02","guid":{"rendered":"https:\/\/mariaroja.com\/podese-calcular-estar-morta\/"},"modified":"2021-04-26T17:27:02","modified_gmt":"2021-04-26T15:27:02","slug":"podese-calcular-estar-morta","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mariaroja.com\/gl\/podese-calcular-estar-morta\/","title":{"rendered":"P\u00f3dese calcular estar morta?"},"content":{"rendered":"
<\/div>\n

P\u00f3dese calcular estar morta?<\/h3>\n

Cr\u00edtica de “Sof\u00eda e as Postsocr\u00e1ticas”, por Diego Horschovski para El Salto Diario<\/strong><\/p>\n

P\u00f3dese calcular estar morta?
\n\u2018Sof\u00eda e as Postsocr\u00e1ticas\u2019 \u00e9 unha obra da compa\u00f1\u00eda Inversa Teatro que reflexiona sobre a construci\u00f3n cultural da violencia machista e nos interpela sobre a nosa responsabilidade social ante o maltrato.<\/p>\n

Se ben a concepci\u00f3n da inferioridade da muller respecto do home non naceu cos pensadores gregos da antig\u00fcedade, sen\u00f3n moit\u00edsimo tempo antes, o elemento novidoso daqueles fil\u00f3sofos cl\u00e1sicos foi o de elevar \u00e1 categor\u00eda de raz\u00f3n a suposta inferioridade feminina, xustificando a desigualdade e dando lugar a unha violencia inaugural no comezo do que chamamos cultura grecolatina. Sof\u00eda e as Postsocr\u00e1ticas, dirixida por Marta P\u00e9rez, fala desa construci\u00f3n hist\u00f3rica partindo do m\u00e1is profundo do noso kosmos, a Grecia Antiga, onde foi concebido o logos a partir do cal comezou a ser pensado e percibido o noso mundo occidental desde o prisma masculino, arbitrariamente establecido como universal.
\nA partir dos textos de creaci\u00f3n colectiva entre a mesma directora, quen no escenario tam\u00e9n interpreta a Plat\u00f3n, e as outras d\u00faas actrices que completan o reparto, Silvia Penas na pel de S\u00f3crates e Mar\u00eda Roja no rol de Arist\u00f3teles, a obra \u00e1brese paso por aquela construci\u00f3n cultural que deu lugar a m\u00e1is de dous mil anos de violencia estrutural.
\nEstamos na Atenas do s\u00e9culo V a.C. e as tres actrices que interpretan os pensadores cl\u00e1sicos afondan nas bases da din\u00e1mica do maltrato tentando descubrir un novo logos co cal poder reinterpretar a realidade.<\/p>\n

Aqueles fil\u00f3sofos da antig\u00fcedade que buscaban a esencia das cousas, o arch\u00e8 da physis, ou que se preguntaban pola moral \u2014sendo a visi\u00f3n masculina a medida de todas as cousas\u2014, sentaron as bases racionais que xustificaron a asim\u00e9trica percepci\u00f3n dos x\u00e9neros. Que \u00e9 o mundo? Qu\u00e9 \u00e9 a natureza? Que \u00e9 o ser? Pregunt\u00e1base S\u00f3crates nesa b\u00fasqueda das verdades universais. Preguntas que, se ben son inquedanzas propias de toda a especie humana, naquel universo grego da antig\u00fcedade s\u00f3 pod\u00edan ser formuladas polos homes, dado que eles consideraban que as mulleres, por natureza, eran seres sen as capacidades intelectuais necesarias e suficientes como para poder participar da din\u00e1mica do pensamento.<\/p>\n

Inest\u00e1beis, d\u00e9biles, excesivamente emotivas\u2026 As\u00ed as analizou Arist\u00f3teles, ao igual que o resto de pensadores coet\u00e1neos das emblem\u00e1ticas p\u00f2lis helenas, que consideraban \u00e1s mulleres do mesmo xeito que o estaxirita.<\/p>\n

En Sof\u00eda e as Postsocr\u00e1ticas as tres protagonistas, a trav\u00e9s de di\u00e1logos, xogos, e reflexi\u00f3ns de toda \u00edndole, po\u00f1en de relevo o car\u00e1cter patriarcal e as consecuencias daquelas fundamentaci\u00f3ns racionais sobre a muller, que deron lugar \u00e1 unha cosmovisi\u00f3n sexuada do social ao longo de toda a historia. Unha cosmovisi\u00f3n que sustentou o machismo, normalizando e perpetuando o menosprecio e o maltrato.<\/p>\n

So sei que nada sei, exclama S\u00f3crates na voz de Penas, po\u00f1endo voz femenina a unha das m\u00e1is grandes sentencias da historia da filosof\u00eda e rachando, nun s\u00f3 acto verbal, coa arquitecura patriarcal do pensamento pretendidamente universal. Eles, cidad\u00e1ns libres, racionais e var\u00f3ns das \u00e1goras, que estableceron as s\u00faas propias preferencias e intereses particulares como verdades absolutas e universais, impuxeron a s\u00faa parte masculina como o todo e lexitimaron a s\u00faa palabra por sobre a das mulleres, restrinxindo o \u00e1rea do co\u00f1ecemento e facendo deste unha pr\u00e1ctica netamente androc\u00e9ntrica e sexista.<\/p>\n

Na considerada por moitas como a Biblia do feminismo, O Segundo Sexo de Beauvoir, a fil\u00f3sofa francesa comenta: \u201cEfectivamente, nos nosos d\u00edas o home representa o positivo e o neutro, \u00e9 dicir, o macho e o ser humano, mentres a muller \u00e9 s\u00f3 o negativo, a femia. Cada vez que a muller se comporta como un ser humano, interpr\u00e9tase como que se identifica co var\u00f3n\u201d. Na mesma li\u00f1a, o soci\u00f3logo \u2014tam\u00e9n franc\u00e9s\u2014 Pierre Bourdieu, que analizou o campo do social como conxunto de relaci\u00f3ns de percepci\u00f3n e de reco\u00f1ecemento, conclu\u00edu que se son os homes os que producen o co\u00f1ecemento son eles os que dan forma ao mundo, os que seleccionan os enfoques das ciencias, e os que escriben os libros que lemos. As\u00ed, desde esa posici\u00f3n de poder, lexitimaron e impuxeron as s\u00faas preferencias e intereses masculinos como se fosen neutros.<\/p>\n

Sen facelas expl\u00edcitas, pero cunha magn\u00edfica habilidade para fiar as premisas, Sof\u00eda e as Postsocr\u00e1ticas percorre todas estas reflexi\u00f3ns nas distintas situaci\u00f3ns que se nos presentan en cada escena. Desde disertaci\u00f3ns filos\u00f3ficas, deporte, festividade e tradici\u00f3n, ata chegar tam\u00e9n \u00e1s ausencias: as das voces das eternas esquecidas da historia. Das que habitaron un mundo que durante s\u00e9culos, m\u00e1is al\u00e1 do \u00e1mbito do fogar, s\u00f3 as quixo como musas para os poetas ou como ninfas animadoras dos corpos e da natureza.<\/p>\n

Enmascaradas e vestidas coas togas particulares da \u00e9poca cl\u00e1sica, as tres mulleres fil\u00f3sofas que protagonizan a obra disertan sobre o kosmos e sobre as ideas con moito humor e sen trivializar nin o momento hist\u00f3rico que representan, nin as consecuencias fatais daquela construci\u00f3n de x\u00e9nero dos inicios da nosa cultura occidental.<\/p>\n

Cun di\u00e1logo que ten moi claro o cami\u00f1o que quere percorrer, o tr\u00edo actoral viaxa nesa busqueda racional do por que das cousas evidenciando, \u00e1 s\u00faa vez, aquela desigualdade normalizada e conectando a \u00e9poca antiga co noso presente, sen perder o obxectivo principal desta tr\u00edada de pensadoras. Dar con ese novo logos reinterpretativo da realidade na que elas tam\u00e9n sexan parte do dese\u00f1o do mundo e da vida te\u00f3rica.<\/p>\n

Na Pol\u00edtica de Arist\u00f3teles, escrita entre o 384 e 322 a.C, o fil\u00f3sofo de Estaxira analizou as estruturas b\u00e1sicas que toda sociedade deb\u00eda ter. No seu manuscrito estableceu que as mulleres, por ser supostamente m\u00e1is emotivas, deb\u00edan ocuparse do oikos \u2014o \u00e1mbito dom\u00e9stico\u2014 para coidar do fogar e da prole e que, adem\u00e1is, ti\u00f1an que ser gobernadas polos seus maridos que eran, segundo o pensador, m\u00e1is racion\u00e1is e m\u00e1is aptos para tal cometido por natureza.<\/p>\n

Aquela fenda na organizaci\u00f3n do espazo social implicaba que elas quedaran f\u00f3ra de diversas actividades p\u00fablicas, sendo a filosof\u00eda unha delas. Foi as\u00ed como as mulleres quedaron f\u00f3ra das ciencias, desprazadas do saber, f\u00f3ra dos interrogantes constitutivos da nosa civilizaci\u00f3n. F\u00f3ra do ser. F\u00f3ra das preguntas que fundamentaron as bases da nosa historia occidental.<\/p>\n

Cunha escenograf\u00eda a cargo de Monste Pi\u00f1eiro, que nos sit\u00faa nas \u00e1goras atenienses, as tres actrices tentan buscar ese novo logos que permita reinterpretar a realidade. S\u00f3crates (Penas) manda apuntar a Plat\u00f3n (P\u00e9rez) as ideas que se lle ve\u00f1en \u00e1 mente. \u00c1 s\u00faa vez, Plat\u00f3n manda apuntar ao seu disc\u00edpulo Arist\u00f3teles (Roja) o que o primeiro lle est\u00e1 a dictar. Unha cadea metaf\u00edsica na que o logos patriarcal se vai desmontando en favor da consecuci\u00f3n da Rep\u00fablica feminista das iguais.<\/p>\n

Pregunt\u00e1base Parm\u00e9nides sobre o ser e o non ser, Pit\u00e1goras sobre a natureza dos n\u00fameros e das formas xeom\u00e9tricas, Plat\u00f3n sobre a Verdade e a Falsidade. Interrogantes que apelan \u00e1 medida das cousas. Pregunt\u00e1banse eles, os homes, que foron os que ocuparon as universidades, os corpos militares, a pol\u00edtica, o comercio, e as artes, e que dese\u00f1aron non soamente os canons de beleza femininos, sen\u00f3n tam\u00e9n os par\u00e1metros de xustiza absolutos. Que \u00e9 o Ben e que \u00e9 o Mal. Unha xustiza patriarcal, pretendidamente universal, que chegou ata a cultura actual na que segue a funcionar o blaming victim (a culpabilizaci\u00f3n da v\u00edctima).<\/p>\n

Diego Horschovski
\n26 abr 2021<\/p>\n

+info:
\nhttps:\/\/www.elsaltodiario.com\/teatro\/sofia-postsocraticas-calcular-estar-morta<\/a><\/p>\n<\/div><\/section>
\n\n