{"id":8715,"date":"2020-02-04T16:19:36","date_gmt":"2020-02-04T15:19:36","guid":{"rendered":"https:\/\/mariaroja.com\/oficina-e-denuncia\/"},"modified":"2020-02-04T16:19:36","modified_gmt":"2020-02-04T15:19:36","slug":"oficina-e-denuncia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mariaroja.com\/gl\/oficina-e-denuncia\/","title":{"rendered":"Oficina e denuncia"},"content":{"rendered":"
<\/div>\n

Oficina e denuncia<\/h3>\n

Cr\u00edtica de “Poeta en Nova York” na Erreguet\u00e9<\/strong><\/p>\n

Entre 1929 e 1930 Federico Garc\u00eda Lorca escribiu, ao longo da s\u00faa estad\u00eda como bolseiro na Universidade de Columbia, un dos mellores poemarios de todos os tempos, Poeta en Nueva York, onde o dramaturgo andaluz diseca con precisi\u00f3n cir\u00farxica a realidade do novo continente a trav\u00e9s dun verso libre de clara inspiraci\u00f3n surrealista. A cidade deshumanizada, o amor e a soidade, a reivindicaci\u00f3n da raza negra, a morte, a infancia, a insolidariedade do sistema capitalista e a liberdade son algunhas das tem\u00e1ticas postas sobre o papel cunha linguaxe rica, chea de simbolismo e met\u00e1foras, que non renuncia \u00e1 cr\u00edtica e ao activismo pol\u00edtico.<\/p>\n

Teatro Baixo da Area, a nova li\u00f1a de investigaci\u00f3n das produci\u00f3ns de Paloma Lugilde (Escola Palimoco de Teatro e Danza), estreou en Lugo con gran \u00e9xito de p\u00fablico a adaptaci\u00f3n ao galego deste cl\u00e1sico da lingua castel\u00e1. Unha proposta coherente co imaxinario do granadino, cun respectuoso e coidado traballo dramat\u00farxico: tanto na traduci\u00f3n e posta en escena do texto como na forma de dicir e representalo.<\/p>\n

Sabela Eiriz, Mar\u00eda Roja e Sergio Zearreta son tres trasuntos en escena das diferentes personalidades de Lorca \u2013reivindicativa, feminina e art\u00edstica\u2013, as\u00ed como dos s\u00edmbolos e figuras chave da s\u00faa obra: cinza, forma e manequ\u00edn. Os tres desenv\u00f3lvense coma peixes na auga nunha fala extremadamente po\u00e9tica, sen apenas carga dram\u00e1tica \u2013no sentido da palabra teatral\u2013, e transitan de xeito fermoso e impulsivo o cuadril\u00e1tero de taboleiros que \u00e9 oficina\/dormitorio\/dep\u00f3sito de cad\u00e1veres\/r\u00faa\/beira de r\u00edo\/matadoiro. A\u00ednda que se apunta timidamente nalg\u00fans momentos do espect\u00e1culo, b\u00f3tase en falta unha maior presenza do traballo f\u00edsico ou da danza nesta escenificaci\u00f3n, sobre todo co\u00f1ecendo a consider\u00e1bel capacidade das int\u00e9rpretes.<\/p>\n

O espazo esc\u00e9nico, no que o p\u00fablico se disp\u00f3n arredor del de xeito circular, compl\u00e9tase con diversos obxectos resignificados: un caderno de bit\u00e1cora que Sabela (a m\u00e1is semellante a Lorca polo vestiario e o aspecto andr\u00f3xino que lle confire \u00e1 s\u00faa interpretaci\u00f3n) vai enchendo de fotograf\u00edas, a guitarra coa que Sergio musica os poemas, o vinilo que Mar\u00eda acende para bailar un valse, cubos onde transformar as letras en cinza ou botar auga, panos e sabas brancas arrolados coma beb\u00e9s que limpan tam\u00e9n o cad\u00e1ver espido do poeta, ganchos nos que pendurar \u201cos patos e as pombas e os porcos e os a\u00f1os\u201d que se matan todos os d\u00edas nas f\u00e1bricas da gran urbe.<\/p>\n

A conxunci\u00f3n do traballo interpretativo co espazo e cos obxectos regala aos ollos imaxes surrealistas e m\u00e1xicas que non s\u00f3 teatralizan os poemas de Nova York, sen\u00f3n que tam\u00e9n repasan a biograf\u00eda de Garc\u00eda Lorca e a s\u00faa obra: \u201cA min non me importan as discusi\u00f3ns sobre o amor nin o teatro. Eu o que quero \u00e9 amar\u201d (El p\u00fablico, 1930).<\/p>\n

\u00c9 unha m\u00e1goa que estes momentos non ve\u00f1an acompa\u00f1ados dunha iluminaci\u00f3n m\u00e1is determinante. O dese\u00f1o \u00e1s veces fica un pouco plano e \u2013talvez s\u00f3 sexa un fallo propio da estrea\u2013 desconcerta tanta intermitencia e os cambios bruscos de intensidade.<\/p>\n

Poeta en Nova York \u00e9 unha obra necesaria porque recupera para a escena o universo Lorca. A beleza e a denuncia destes versos escritos hai noventa anos resulta, a d\u00eda de hoxe, actual e fresca; necesaria en tempos onde o diferente, o que se sae de calquera norma, \u00e9 xulgado e reprobado polos sectores m\u00e1is reaccionarios da sociedade. Os mesmos que delataron, prenderon, fusilaron e esqueceron para sempre os restos dun autor \u00fanico e irrepet\u00edbel no cami\u00f1o que vai de V\u00edznar a Alfacar, escandalizar\u00edanse \u2013se de casualidade pisasen un teatro\u2013 por contemplar a nudez baixo os focos, por escoitar falar de amor libre sen cancelas ou por sentir uns ideais cheos de compromiso social. Toda esa xente gris, con \u00f3xido de oficina nos seus \u00f3sos, que \u201cignora la otra mitad, la mitad irredimible\u201d e que non merece bailar un \u00faltimo valse cantado por Leonard Cohen.<\/p>\n

Ernesto Is
\nFoto: Adra Pall\u00f3n<\/p>\n

+info:
\nhttps:\/\/erreguete.gal\/2020\/02\/04\/poeta-nova-york\/<\/a><\/p>\n<\/div><\/section>
\n\n